Szukasz szkolenia sprzedażowego lub biznesowego w Warszawie? Szkolenia edukacyjne!

Zapamiętanie a udział werbalizacji obrazu w jego odzwierciedleniu

Osoby badane: 2 grupy po 30 studentów, z których pierwsi (grupa A) osiągnęli jednakowe wyniki – najlepsze, drudzy (grupa B) najgorsze w odtwarzaniu oglądanego obrazu i mieli jednakowe oceny szkolne (szczególnie zwracano uwagę na stopnie z języka polskiego i historii).

Przebieg eksperymentu: W toku rozmowy z badanym na temat teatru eksperymentator (E) zapytał: „Czy był(a) Pan(i) już w teatrze Słowackiego?” Gdy odpowiedź była negatywna (u studentów 1 roku przybyłych z prowincji odpowiedź taka w czasie pierwszego miesiąca pobytu w Krakowie nie zaskakuje), E. naprowadzał rozmowę na temat słynnej kurtyny Siemiradzkiego i równocześnie, wyjmując z szuflady zdjęcie kur- tyny (ryc. 63), ilustrował: „Zanim Pan(i) zobaczy kurtynę w oryginale, proszę się przyjrzeć zdjęciu tej kurtyny. Jest stosunkowo duże, tak że można dokładnie zobaczyć wszystko. Ale przy okazji zrobimy mały eksperyment. Od chwili, gdy pokażę to zdjęcie, proszę głośno liczyć w kolejności malejącej, ódejmując po trzy, a zaczynając od 2748. A więc 2748, 2745, 2742 itd. Później się Pan(i) dowie, do czego to jest potrzebne”. W tym momencie E. pokazuje zdjęcie, a O. patrzy na zdjęcie i równocześnie liczy. Tempo liczenia i pomyłki są notowane w sąsiednim pokoju niepostrzeżenie dla osoby badanej. Gdy upływa 1 minuta 30 sekund, osoba asystująca przy badaniach wchodzi do pokoju wzywając E., aby natychmiast przyszedł na konferencję. Wtedy E. zwraca się do O.: „Niestety, przerwano nam. Może jaw takim razie poproszę jutro o tej samej porze. Tymczasem proszę sobie przeczytać tę broszurę, bo z tym będzie się wiązał nasz jutrzejszy eksperyment” (E. daje O. broszurę nie związaną z eksperymentem).

Zapamiętanie a udział werbalizacji obrazu w jego odzwierciedleniu cz. II

W podobny sposób przebiega eksperyment GE-51b z drugą dziesiątką osób. Różnica polega na tym, że osoby badane oglądają zdjęcie kurtyny swobodnie, bez równoczesnego liczenia. Zakończenie pierwszej części eksperymentu było identyczne z poprzednim.

W eksperymencie GE-51c powtarzają się wszystkie elementy z eksperymentów poprzednich, tylko oglądanie zdjęcia poprzedza nowa instrukcja: „Gdy Pan(i) zobaczy zdjęcie kurtyny, proszę, oglądać je, opisywać głośno. Proszę nie tylko nazywać przedmioty, ale równocześnie określać ich rozmieszczenie. Na co to jest potrzebne, powiem później. Wszystko to jest dużo prostsze, niż się wydaje w pierwszej chwili”. W tym momencie E. pokazuje O. zdjęcie i dalszy ciąg jest już identyczny z obu poprzednimi przypadkami. Wypowiedzi O. są niepostrzeżenie dla niej notowane, podobnie ich następstwo czasowe.

We wszystkich trzech eksperymentach czas oglądania zdjęcia jest jednakowy: 1 minuta 30 sekund. Po 24 godzinach od pierwszego badania wszystkie osoby 1) odtwarzały zdjęcie oglądane poprzedniego dnia, posługując się opisem słownym i pomocniczym rysunkiem ułatwiającym dokładniejsze porozumienie się co do rozmieszczenia przedmiotów: 2) rozpoznawały oglądane poprzedniego dnia zdjęcie w zbiorze 10 rysunków, z których każdy był pewną modyfikacją pierwotnego zdjęcia. Po decyzji rozpoznawczej E. zadawał dodatkowe pytania:

Czy na tym rysunku wszystko jest tak, jak było na zdjęciu, czy jest coś zmienione, czy brak czegoś lub może coś dodano. Proszę wypowiedzieć każdą myśl, każde przypuszczenie czy wątpliwość (wypowiedzi są oczywiście notowane).

W ten sposób uzyskany został materiał porównawczy zapamiętywania tego samego przedmiotu (obrazu) przez 60 osób z uwzględnieniem 6 zmiennych w odniesieniu do przebiegu spostrzegania, odpowiadających 6 wariantom eksperymentu:

Osoby z grupy A 1) spostrzeganie z uboczną czynnością i 2) spostrzeganie swobodne osoby z grupy B 3) spostrzeganie z instrukcją werbalizowania. Zgodnie z przyjętymi założeniami należałoby przypuszczać, że zapamiętywanie będzie wzrastać przy przechodzeniu od GE-51a do GE-51c. Przy spostrzeganiu obrazu z równoczesnym liczeniem niezautomatyzowanym możliwość aktywnego werbalizowania spostrzeganych bodźców jest minimalna, przy specjalnej instrukcji werbalizowania – maksymalna. Dane zawarte w tej tablicy potwierdzają w całej rozciągłości słuszność przypuszczenia. Liczba zapamiętanych przedmiotów jako części składowych obrazu zwiększa się wraz ze wzrostem aktywności werbalizacyjnej. Wskazuje to wyraźnie przedstawiony na ryc. 64 wykres danych liczbowych omawianej tablicy. Wzrost wystąpił u obu grup badanych (A i B). Przy spostrzeganiu z równoczesnym liczeniem średnia liczba zapamiętanych przedmiotów wynosi dla grupy A-8 (6-9), a dla grupy B-6 (5-7): przy swobodnym spostrzeganiu 13 (7-19) dla A i 8 (5-15) dla B: wreszcie przy wyraźnej instrukcji werbalizowania 15 (6-21) dla A i 13 (7-18) dla B. Bardzo ważne są tutaj następujące fakty:

– 1) różnice między grupami A i B są najmniejsze i w ogóle minimalne w GE-51a, tj. przy ograniczeniu możliwości werbalizacji w czasie spostrzegania:

– 2) różnice te są nieco większe, ale stosunkowo nieduże w GE-51c, tj. przy aktywnej werbalizacji w obu grupach:

– 3) różnice te są największe i stosunkowo duże w GE-51b, tj. przy spostrzeganiu swobodnym. i

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.