UCZUCIOWA STRONA WIEDZY OSOBISTEJ

Wiadomości i ich układy traktujemy zazwyczaj jako po prostu i tylko poznawcze odzwierciedlenia bytu bądź wiedzy obiektywnej. Innymi słowy, jako coś co się poznawczo zdobywa i wie. Nie można jednakże pominąć uczuciowej strony wiedzy i jej składników. Jaskrawo ujawnia się ona w zakresie wszelkiego rodzaju przekonań, od przekonań dotyczących spraw mało ważnych lub pospolitych, skończywszy na ideowych i światopoglądowych. W przekonaniach uczucia są nie mniej ważne niż ich treść poznawcza: pojęciowa, wiadomościowa. Rzec można, że wiedza osobista jest zawsze naładowana uczuciami.

Ich charakter uczuciowy jest niezwykły. Niełatwo bowiem „wyprowadzić” go z tak pospolitych uczuć, jak gniew, strach, radość, przygnębienie i licznych ich pochodnych, acz na pewno powinowactwa istnieją. Otóż w składnikach wiedzy osobistej uczucia wahają się w granicach między poczuciami zupełnej pewności a całkowitej niepewności. Ich obecność i rola wyraziście występuje w przekonaniach. W nich na plan pierwszy występuje oczywiście (wielopostaciowe) poczucie pewności, że dana rzec, sprawa, związek zależności itp. przedstawia się „tak a tak”, a nie inaczej. Pewność jest rzeczą stopnia. Co do jednych twierdzeń, teorii, pojęć, wiadomości bądź ich układów mamy pewność niezachwianą, całkowitą, „stuprocentową”: co do innych dość znaczną, ale nie taką, że „dałoby się głowę” za ich prawdziwość, a jeszcze co do innych pewność chwiejną: wreszcie do jeszcze innych pewność całkiem niepozorną czy niezauważalną. Podobnie ma się rzec ze stopniami niepewności oraz – osobno – ze stopniami pewności, że dane twierdzenie, hipoteza, pogląd, teoria jest błędna.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *