Rola ocen w stosunkach międzyludzkich

Część właściwą i istotną badań, tj. przy pomocy przewodnika skalowego, wykonano w zasadzie w sposób następujący. Ucznio- wie danej klasy otrzymywali do uważnego przeczytania tekst z opisem danej cechy osobistej w skali pięciostopniowej. Dzieci przedszkolne zapoznawano poprzez dwukrotne czytanie wychowawczyni ze skalą trzystopniową. Według skali pięciostopniowej – „5” oznaczano poziom maksymalnie korzystny, „1” – poziom najbardziej deficytowy (ujemny, niekorzystny), „3” – poziom przeciętny, zaś „4” i „2” – poziomy pośrednie. Dla każdego stopnia podano wraz z przykładami informacje co do sensu i warunków zastosowania odnośnej oceny.

Po zapoznaniu się z tekstem skali-przewodnika uczniowie przystępowali do jej zastosowania praktycznego według listy, zawierającej ich wykaz alfabetyczny oraz rubryki od skali ,,5” do „1”. W liście dany uczeń znajdował również swoje nazwisko. Znaczy to, że kolegów swoich oceniał krytycznie – wybierając dany stopień czy rubrykę, a siebie samokrytycznie.

Procedurę powyższą można było zastosowywać – w odniesieniu do danej grupy uczniów – dowolną ilość razy, zależnie od cząstkowych problemów, przyjętych do zbadania, o czym mowa była wyżej.

Z reguły w badaniach brali udział również nauczyciele: tj. ze swej strony według tej samej metody oceniali swoich uczniów. Dalsza część badań właściwych – wykonanych za pomocą skali – polegała na obliczaniu współczynników korelacji statystycznej między ocenami, dotyczącymi tej samej grupy (klasy) uczniów. W ten sposób autorzy badań uzyskali pewien zasób współczynników, a to między: ocenami krytycznymi a samokrytycznymi, ocenami ze strony nauczycieli a uczniów, ocenami powtarzanymi co pewien czas, ocenami uzależnionymi od instrukcji dodatkowych a bez nich itp. Masa współczynników stanowiła punkt wyjścia do opracowań teoretycznych, tj. do interpretacji wyników liczbowych. Metoda badań w zasadzie jednakowa we wszystkich pracach częściowych, wymagała odpowiedniego dostosowania do wieku osób badanych. Rozumie się, że do dzieci w przedszkolu trzeba było podejść inaczej niż do studentów szkoły wyższej. Różnica polegała m.in. na zastosowaniu do dzieci przedszkolnych skali trzystopniowej, a nie pięciostopniowej i na innego, pokroju objaśnianiu jej treści.

Zanim przejdziemy do przedstawienia wyników, zastanówmy się nad rolą ocen w stosunkach międzyludzkich. Celowe jest bowiem „osadzenie” wykonanych i ewentualnych dalszych badań nad problematyką ocen cech osobistych na gruncie psychologii społecznej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *