Szukasz szkolenia sprzedażowego lub biznesowego w Warszawie? Szkolenia edukacyjne!

INTELEKTUALIZM W PEDAGOGICE I W PSYCHOLOGII WYCHOWAWCZEJ CZ. II

Doceniając ważność pracy nauczycielskiej – w sensie pracy nad przekazywaniem wiedzy czy to młodemu pokoleniu, czy to uczniom (dorosłym), kształcącym się mniej lub więcej samodzielnie – nie można jednak zapominać o fakcie, że uczeń nie tylko czy po prostu uczy się, ale że rozwija się jako osobowość. Znaczy to, że dzięki pracy nauczyciela, urzeczywistniającego program nauczania, lub niezależnie od niego, wyrabia sobie stopniowo uczuciowo-przekonaniowe postawy do rzeczy, do zjawisk przyrody, do dzieł kultury, do ludzi, do stosunków międzyludzkich, do dziejów ojczystych i powszechnych, do świata w ogóle. Nie ma wątpliwości, że te postawy powstają w nim niemało pod wpływem określonych treści nauczania – chociaż nie tylko pod ich wpływem: ale są to specyficzne zjawiska psychiczne, toteż nie można ich należycie opisać w stwierdzeniach faktów dotyczących pamięci, inteligencji, myślenia, jakości i zasobu pojęć, struktury wiedzy osobistej itp.

Otóż zjawiska te, tj. uczuciowo-przekonaniowe postawy wobec ludzi, cech ich charakteru, sposobów postępowania, rzeczy, dzieł twórczych, zjawisk przyrody itp., poznano jak dotąd niedostatecznie. A stało się tak wskutek przesadnego wciąż jeszcze inte- lektualizmu zarówno w naukach pedagogicznych, w ścisłym znaczeniu tej nazwy, jak też w psychologii. Wprawdzie w tej to nauce od dość dawna interesowano się problematyką poniekąd dotyczącą tej sprawy, ale robiono to zarówno niewystarczająco, jak i niewłaściwie. Niewystarczająco, gdyż w porównaniu z psychologią pamięci, uczenia się, myślenia, inteligencji i powstawania wiedzy osobistej, znikoma jest ilość prac badawczych dotyczących oceniania jako czynności i ocen, jako ich rezultatu w formie postaw-przekonań o wartościach. A robiono to niewłaściwie, gdyż przeważnie utożsamiano czynności oceniania i wyrażania ocen z pewnymi rodzajami uczuć u dzieci i młodzieży, w szczególności uczuć moralnych i estetycznych. Wprawdzie problem powstawania postaw do rzeczy, do ludzi, do stosunków międzyludzkich, do „świata wartości” wiąże się z psychologią tych uczuć, ale nie jest z nią tożsamy, a więc wymaga badań odrębnych.

Rozwój psychiczny pod wpływem planowej działalności wychowawczej, czy niezależnie od niej, polega nie mniej istotnie na powstawaniu postaw, co na tworzeniu się wiedzy osobistej. Wymaga więc z tej strony frontalnych badań nie mniej licznych i wszechstronnych niż rozwój „umysłowy”. Krótko mówiąc, wciąż jeszcze mocny i przesadny intelektualizm w pedagogice i w psychologii wychowawczej wymaga korekty, i to na drodze odpowiednich badań, nastawionych na poznawanie „świata” ocen u dzieci i młodzieży.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.