Erozja eoliczna

Wiatr zależnie od swojej prędkości unosi z powierzchni ziemi cząstki luźnych materiałów (deflacja) o różnej wielkości. Na pustyniach wyróżnia się silne wiatry piaskowe, zdolne do przenoszenia ziarn kwarcu o wielkości do 0,3 mm, oraz wiatry pyłowe transportujące materiał drobniejszy. Wiatr jest czynnikiem transportującym piaski, pyły, materiał piroklastyczny wyrzucany z wulkanów w atmosferę. Duża i dość stała jego prędkość w wyższych warstwach atmosfery powoduje, że materiały te mogą być przenoszone na duże odległości. Niesione przez wiatr ziarna minerałów mogą uderzać o powierzchnię skał i powodować ich zniszczenie (korazja). Wytwarzający się przy tym pył jest przez wiatr usuwany z powierzchni skał. Wyniki tej działalności wiatru widoczne są na skałach w postaci rys, wnęk lub wyżłobień o głębokości do kilku centymetrów, w wyjątkowych przypadkach nawet kilku metrów. Erodujące działanie wiatru na powierzchnię ziemi nie jest wielkie w porównaniu z wynikami działalności wody czy lodowców. Obok działalności erozyjnej i transportowej duże znaczenie ma akumulacyjna działalność wiatru, dzięki której powstają takie skały, jak less, piaski lotne oraz skały piroklastyczne.

Synteza pawlowowsko-thorndike’owska

Jego zdaniem, redukcja potrzeby stanowi stan wzmocnienia prowadzący do powstania złożonego połączenia, w obrębie którego pawłowowski odruch warunkowy jest tylko częścią składową. Ujęcie to należy uważać za próbę połączenia pawłowowskiej zasady warunkowania z thorn- dike’owskim prawem efektu. Zanotujemy już tutaj fakt, że Hull przyznaje, iż prawa molarne ustalone dla sytuacji odruchowo-warunkowej ważne są również dla sytuacji określonej prawem efektu.

Czytaj dalej Synteza pawlowowsko-thorndike’owska

Osady jeziorne

Na kontynentach tworzą się większe zagłębienia wypełniane przez wodę. Mogą to być jeziora lub morza śródkontynentalne, np. Morze Martwe itp. Niektóre z nich są zbiornikami przepływowymi, np. Jezioro Bodeńskie. Jeziora powstają wskutek procesów tektonicznych, akumulacji eolicznej osadów na brzegach mórz powodującej odcięcie lagun czy zatok, a także wskutek zatamowania odpływu wód z topniejących lodowców przez gromadzące się u ich czół osady (jeziora morenowe, jeziora zastoiskowe). Woda gromadzić się także może w kraterach nieczynnych wulkanów, w obniżeniach krasowych powstałych wskutek wyługowania kalcytu z wapieni lub gipsu ze skał gipsowych. Skład wody jeziornej różni się od przeciętnego składu wody rzecznej. Jest to następstwem parowania tym szybszego, im klimat jest bardziej suchy i ciepły. Wskutek całkowitego wyparowania mogą powstać osady siarczanu wapnia (gipsy, anhydryty), halitu i innych minerałów sodowych, np. sody rodzimej, minerałów borowych itp. W jeziorach powstają osady składające się z materiałów dostarczanych przez rzeki, spłukiwanych do jezior dzięki ablacji deszczowej oraz przynoszonych przez wiatr.

Kombinaty

?do 1972 r. kombinatem PGR było duże przedsiębiorstwo wielozakładowe, zainwestowane silniej od pozostałych przedsiębiorstw, mające personel kierowniczy o wyższych kwalifikacjach, którego dyrektor miał więcej samodzielności niż dyrektorzy innych przedsiębiorstw. W 1972 r., w związku ze zmianą systemu finansowania w PGR, kombinaty utraciły swe przywileje. Nie różnią się one dziś uprawnieniami od zwykłych przedsiębiorstw wielozakładowych. Gospodarstwa, czyli zakłady w kombinatach, są na rozrachunku najczęściej ograniczonym, rzadziej pełnym wewnętrznym. Stopień samodzielności kierowników zakładów jest zależny w mniejszym stopniu od formy rozrachunku, a w większym od stylu pracy dyrektora kombinatu. Kombinaty jako silne przedsiębiorstwa, wykazujące duży obrót pieniężny, dysponują również stosunkowo dużymi sumami na cele bytowe i socjalne. Mają więc na ogół możność zapewnienia lepszych warunków swoim pracownikom w porównaniu z innymi przedsiębiorstwami. Z dobrodziejstw tych jednak mogą na dobrą sprawę korzystać głównie pracownicy zamieszkali w zakładzie centralnym — sztabowym, w którym załoga jest dostatecznie duża, by opłaciło się tam zainstalować wszystkie urządzenia socjalno-bytowe. Pozostałe zakłady, zwłaszcza bardziej odległe od zakładu sztabowego, mają już takie same warunki jak przedsiębiorstwa jednozakładowe średniej wielkości. Natomiast duże przedsiębiorstwa jednozakładowe mogą podobne warunki zapewnić wszystkim swoim pracownikom. To, że kombinaty są silnie zainwestowane, wpływa nieraz ujemnie na wynik finansowy, obciążony dużymi odpisami amortyzacyjnymi oraz dużymi kosztami remontów bieżących, ponieważ wielkością produkcji z 1 ha kombinaty nie różnią się od dobrych lub średnich przedsiębiorstw jednozakładowych.

Aktywna i ofensywna miłość

Pozytywną alternatywą dla strachu i zazdrości jest aktywna, ofensywna miłość. On natychmiast zauważył, że za owocną współpracą dwojga kolegów kryje się coś więcej. Zobaczył to w spojrzeniach, które sobie rzucali, w skupieniu z jakim słuchali swoich wypowiedzi połączonych z żywą reakcją na ich słowa. Siedzieli przy stole w piątkę: on, jego przyjaciółka, jej kolega (o którym już wielokrotnie opowiadała z zachwytem) ze swoją przyjaciółką, i szef obojga. Wspólny projekt jego przyjaciółki i jej kolegi dotyczący ogrodu miejskiego został nagrodzony pierwszą nagrodą w konkursie ogłoszonym przez władze lokalne. Pierwszą jego reakcją na odkrycie, że jest ktoś inny, kto nie jest obojętny jego przyjaciółce (i kto będzie z nią pracował przy następnym projekcie) był ogromny strach, pospieszne bicie serca i oblanie się zimnym potem. Nie dał niczego po sobie poznać, ale od tego momentu zaczął rozwijać strategię, która właściwie narzuciła mu się sama. Odnosił się do swojej przyjaciółki i jej kolegi z wyszukaną grzecznością, prawił obojgu (a zwłaszcza swemu koledze, a może rywalowi?) komplementy, pytał szczegółowo o nowy projekt, sypał dowcipami, olśniewał urokiem, aż w końcu zachwycił całe towarzystwo. Pewnym zadośćuczynieniem były dla niego słowa szefa, które skierował do jego przyjaciółki: „Ma pani u swego boku niezwykle interesującego mężczyznę. Czemu tak długo ukrywała go pani przed nami?” Jeden do zera dla mnie, pomyślał i poczuł się odrobinę mniej nieszczęśliwy. W drodze do domu zastanawiał się: „Mam jej powiedzieć o moich podejrzeniach, czy lepiej nie?” Zdecydował się na milczenie i na kontynuację drogi obranej przy stoliku. Następnego wieczoru czekał przed jej biurem z propozycją małej wycieczki. Ona była trochę zaskoczona, gdyż mieli dziś zająć się wreszcie jego oświadczeniem podatkowym.

Czytaj dalej Aktywna i ofensywna miłość

KONTEMPLACJA ESTETYCZNA

Zarówno filozofowie, którzy pisali o sztuce, jak też psychologowie, którzy próbowali badać przeżycia estetyczne, zgodnie uznawali, że ze względu na swą – swoistą – bierność, kontemplacja estetyczna jest „bezinteresowna”. Znaczy to, że nie jest środkiem do uzyskania celu w walce o byt. Na ogół wchłanianie wiedzy (uczenie się), konstruowanie techniczne, rozpatrywanie problemów filozoficznych i moralnych, nie mówiąc już o działalności gospodarczej, służy za środek do celów, leżących poza obrębem tych to czynności. Z tego względu są to czynności „interesowne”. Inaczej jest z „konsumpcją” dzieł sztuki. Widz kinowy i teatralny, słuchacz koncertu, czytelnik powieści, obserwator budowli patrzą i słuchają zazwyczaj bez zamiaru, aby przez słuchanie lub obserwację uzyskać efekt przekraczający chwilę kontemplacji danego dzieła. Oczywiście w rachubę wchodzi mimo to pewien „interes”, mianowicie chęć przeżycia chwil przyjemnych z patrzenia i słuchania. Ale w takim razie mamy do czynienia z interesownością wyjątkową, z interesem, polegającymi na wyżywaniu się w danej kontemplacji.

Czytaj dalej KONTEMPLACJA ESTETYCZNA

Gleba

Gleba jest skomplikowanym układem wielofazowym wrażliwym na zmiany warunków fizycznych i chemicznych. Sterowanie nimi przez zabiegi agrotechniczne, np. orkę, nawożenie, umożliwia intensyfikację jej żyzności, a zatem produkcji rolnej i leśnej oraz ogrodniczej. Stanowi to przedmiot badań odrębnej gałęzi nauki — gleboznawstwa. W dobrze rozwiniętych profilach glebowych dają się wyróżnić poziomy różniące się własnościami. Pod poziomem ściółki, powstającej z obumarłych roślin, występuje poziom próchniczy (akumulacyjny), zasobny w rozkładającą się substancję organiczną i tworzący się humus. Następne poziomy to: poziom ługowania (wymycia) uboższy w substancją próchniczą i zubożony w wodorotlenek żelaza (poziom bielicowy) i poziom osadzania (wmycia), w którym nagromadzają się wodorotlenki żelaza, zwany też poziomem orsztynowym. Podstawę profilu glebowego stanowi podłoże skalne. W przypadku skał litych bywa ono rozkruszone i zmienione wskutek wietrzenia, które może ogarniać skały do głębokości kilkudziesięciu metrów. Rozpowszechnienie poszczególnych typów gleb zależy od wielu czynników, odzwierciedla warunki przyrodnicze panujące na poszczególnych odcinkach Ziemi.

Rola ocen w stosunkach międzyludzkich

Część właściwą i istotną badań, tj. przy pomocy przewodnika skalowego, wykonano w zasadzie w sposób następujący. Ucznio- wie danej klasy otrzymywali do uważnego przeczytania tekst z opisem danej cechy osobistej w skali pięciostopniowej. Dzieci przedszkolne zapoznawano poprzez dwukrotne czytanie wychowawczyni ze skalą trzystopniową. Według skali pięciostopniowej – „5” oznaczano poziom maksymalnie korzystny, „1” – poziom najbardziej deficytowy (ujemny, niekorzystny), „3” – poziom przeciętny, zaś „4” i „2” – poziomy pośrednie. Dla każdego stopnia podano wraz z przykładami informacje co do sensu i warunków zastosowania odnośnej oceny.

Czytaj dalej Rola ocen w stosunkach międzyludzkich

Laki

?Istnieją cztery rodzaje łąk, a mianowicie: nadrzeczne, nizinne, górskie i smużne, inaczej nazywane śródpolnymi. Jeśli łąki powstały w wyniku większych zabiegów melioracyjnych, podstawowym warunkiem wysokiej produkcyjności tych łąk jest właściwe ich zagospodarowanie pomelioracyjne oraz należyte pielęgnowanie i użytkowanie. Dlatego gdy przewiduje się założenie łąk kulturalnych na dużych obszarach bagiennych, można przystąpić do przeprowadzania melioracji dopiero po dokonaniu gruntownej analizy, czy teren jest „dojrzały do przyjęcia melioracji”. W szczególności należy stwierdzić, czy zapewniony jest użytkownik przyszłych łąk lub pastwisk i czy istnieją możliwości pełnego wykorzystania dla celów produkcyjnych masy zielonej, którą uzyska się z tych trwałych użytków zielonych. Na ogół w Polsce występują trudności z racjonalnym wykorzystaniem zielonej masy uzyskanej w gospodarstwach obejmujących wyłącznie łąki i pastwiska. Warunkiem wykorzystania zielonej masy w produkcji zwierzęcej jest zwykle posiadanie odpowiednich zasobów paszy soczystej z roślin polowych, a także słomy. Stąd też pożądany jest dodatkowy określony obszar gruntów ornych. Łąka wywiera duży wpływ na organizację gospodarstwa. Wpływ ten jest tym większy, im większy jest udział łąk w strukturze użytków rolnych, im większa jest wydajność łąk oraz im gorsze są grunty orne. Tę ostatnią zależność ilustruje znane powiedzenie, że łąka żywi pole. Wydajność z 1 ha łąk waha się zazwyczaj od 2 do 3 tys. jednostek pokarmowych. Na jednostkę pokarmową przypada zwykle 2—3 kg siana, w zależności od jego jakości. Siano z 1 ha wystarcza (jako jedyna pasza sucha) na całą zimę dla 3—9 sztuk żywieniowych.